W 1997 roku w Grand Rapids (dwustutysięczna dziura gdzieś tam pomiędzy Chicago i Detroit) w stanie Michigan powstał Browar Founders. Założony został przez Mike'a Stevensa i Dave'a Engbersa i dziś może pochwalić się kilkoma piwami w Top 50 serwisu Ratebeer. Do niedawna piwa były mokrym snem polskiego beergeeka, a od pewnego czasu są importowane przez Browariat i dostępne na wyciągnięcie portfela. Czy amerykańskie kultowe piwa skopią Twoją kieszeń i zgwałcą konto bankowe? Czy ich jakość odpowiada zajmowanej przez nie pozycji? O tym w dalszej części tekstu.

Jak już kiedyś wspomniałem, piąte urodziny bloga były dla mnie okazją do zakupienia sobie kilku (pierwszym zamysłem było sześć) dobrych piw. Zwróciłem się więc z prośbą do Damiana z katowickiego Bierlandu o pomoc w wyborze. Nie chciałem bowiem po prostu wywalić kasy na drogie piwo, a zakupić takie, gdzie stosunek ceny do jakości jest szczególnie korzystny, a piwo ciekawe i nietuzinkowe. Damian jest ogarnięty, dużo degustuje, pisze o tym (Piwny Donosiciel), ma kontakt z ludźmi, rozmawia z nimi, więc wie, co może być dobre, a co jest przereklamowane. Taki wzór sprzedawcy piwa.


Kiedy już byłem w sklepie wyszło nieco więcej niż 6 piw, ale generalnie zasada, by za bardzo nie przekraczać ceny 20 złotych za butelkę, została zachowana. Wyraźnie wyłamało się tylko jedno piwo (28 zł. chyba). Jak widzicie piwa są przeróżne. Jest więc belgijski "blond" leżakowany w dębinie, słynny szkocki Ola Dubh (21), Pannepot Vintage 2011 od Strusi, beczkowy porter ze Swannay Brewery i niebeczkowy z holenderskiego Kees, Mort Subite nie ma jednak (będzie jeszcze w tym tygodniu), a w zamian jest amerykańskie barley wine , norweski pszeniczny RIS, Mout & Mocca z kawy Holandii utkany, hiszpański dubbel, japoński kawowy stout i włoski blend dwóch beczkowych quadrupli. Opisałem je w kolejności spożycia (poza ostatnim, dodatkowym). To co nie jest sztosem, to mój wybór.

Russian imperial stout to królewski styl. Niewiele browarów jest w stanie porwać się na jego uwarzenie, bo nie każdy sprzęt jest w stanie to ugotować, sam proces bardziej czasochłonny, surowców trzeba znacznie więcej, a – przede wszystkim – czas leżakowania tak gęstego i tym samym mocnego alkoholowo piwa jest bardzo długi, co w największym stopniu podnosi koszt gotowego piwa. Potwierdzeniem tych słów niech będzie wyliczenie Piwnej Zwrotnicy, które jasno pokazuje, że w 2015 roku uwarzono w Polsce 1164 całkiem nowe piwa, a tylko 18 z nich to imperialne stouty, mimo że ludzie się o nie zabijają. Niewielka ilość nowych risów, jak w skrócie nazywa się tych mocarzy, jaka pojawiła się w ubiegłym roku i tak wywołała zupełnie niepotrzebny, dziecinny hejt kilku frustratów, którzy poczuli się oszukani, że kilka browarów wypuściło stosunkowo lekkie imperialne stouty. W moim przekonaniu, o ile mieszczą się one w szeroko przyjętych widełkach dla tego stylu, to nie ma o czym mówić – każdy robi jakiego chce, każdy jakiego chce kupuje. Dla mnie zupełną kichą jest np. wypuszczanie piw niegotowych, niedoleżakowanych – dla mnie takimi były np. tegoroczne Birbanty leżakowane w beczkach. Alkohol i klej do tapet. 

Piszę o tym w ramach koniecznego wstępu do noworocznego przeglądu piw w tym stylu. Zaczynam nim nowy rok na blogu podobnie jak zaczynałem rok 2015 (klik). Podobnie jak w zeszłym roku dobór piw jest zupełnie przypadkowy – są więc risy z Ameryki, są i z Polski, jest mleczny imperial stout domowy (z tego samego domowego browaru co w ubiegłym roku), są przedstawiciele potężni i doświadczeni jak Sandor Clegane, którzy zetrą się z lekkimi naturszczykami pokroju Aryi Stark, rzutem na taśmę trafił do zestawienia belgijski imperial, są nowofalowe chmiele, jest nawet jeden leżakowany w beczce. Ostatecznym celem nie było porównanie tych piw między sobą, ale nie ukrywam, że kilka pojedynków może być ciekawych.

Rok 2014 został przez wielu nieformalnie ochrzczony rokiem wędzonek. Rzeczywiście pojawiło się kilka świetnych piw wędzonych, a często interpretowane przez naszych piwowarów piwo grodziskie daje nadzieję, że piwa wędzone będą regularnie pojawiać się na rynku. Świetnym pomysłem wydaje się być kombinowanie ze słodem wędzonym w stylach, gdzie zwyczajowo (i stylowo) on się nie pojawia. Jeszcze lepiej brzmi, kiedy podwędzone zostanie piwo, które idealnie nadaje się na zimowe warunki. I pomimo tego, że zimna zniknęła nagle, w ciągu jednego dnia stopił się cały śnieg, a aura przypomina bardziej przedwiośnie, to porter bałtycki jest zawsze dobrym rozwiązaniem. Wędzone mocne piwo wydaje się być marzeniem miłośnika piwa. W moje łapki wpadły trzy takowe.

Zlokalizowany na północy Kalifornii browar Sierra Nevada jest uznawany za jeden z najbardziej wpływowych w rozwoju amerykańskiego piwowarstwa rzemieślniczego, obok między innymi Browaru Anchor, który zasługuje na osobny wpis (jest już od roku zaległy, więc bez nowego bodźca się nie obejdzie). Ichni Sierra Nevada Pale Ale jest drugim najlepiej sprzedającym się piwem rzemieślniczym w USA. Piwo to zauważyłem w rękach i paszczach bohaterów filmów i seriali, więc coś jest na rzeczy. Sierra Nevada ma swój stały asortyment, warzy też piwa sezonowe oraz specjalne. Ja zakupiłem do celów degustacyjnych i porównawczych przedstawiciela żelaznej, całorocznej piątki.

Torpedo Extra IPA to przedstawiciel najpopularniejszego obecnie stylu w piwowarstwie rzemieślniczym, będącego swoistą ikoną piwnej rewolucji. Trudno uciec od nazywania zmian rewolucją, bo choćby na polskim rynku piwnym ostatni rok był znacznie więcej niż ewolucją. Styl to India Pale Ale - tu w swej amerykańskiej odmianie, którą my nazywamy American India Pale Ale (przedstawicielem był opisywany przeze mnie Punk IPA z BrewDoga i Kuguar od Widawy i Kopyra). Amerykańska od europejskiej IPA różni się zastosowaniem w procesie chmielenia amerykańskich odmian chmielu.

Jaki to ma skutek? Jak smakuje to piwo?

Przenieśmy się w rejony, gdzie zdaniem przeciętnego Polaka nie może powstawać przyzwoite piwo, a ludzie są totalnymi głąbami, co nie przeszkadza im tworzyć bogatego społeczeństwa czy zdobywać największej ilości nagród we wszystkim co możliwe, od nauki (mimo że półgłówki) do sportu (mimo że grubasy). W centralnej części Stanów Zjednoczonych leży stan Kolorado, a w miejscowość Longmont, znana w piwnym świecie za sprawą browaru Left Hand.

Wziąłem go z półki w sklepie na Mariackiej, ponieważ duszę mą pochwyciła i ścisnęła przepiękna etykieta. Ale też dlatego, że był to jedyny porter 'niebałtycki' na półce. Szczęściarzem okazał się Black Jack Porter. Bogata w detale etykieta przedstawia stwora z mackami, pierwsze skojarzenie to Pradawny. W kilku miejscach pojawiła się charakterystyczna lewa dłoń - czerwona. Na kapslu też.

Właśnie... porter. Trzeba tu koniecznie zaznaczyć, że jest to porter w wydaniu tradycyjnym, górofermentacyjnym, a nie popularny u nas porter bałtycki (każdy polski porter), który jest tworzony metodą dolnej fermentacji. Zawiera 6,8 % alkoholu. Dosyć sporo, łapie się więc do tzw. Robust Porterów, czyli porterów krzepkich. Oczywiście butelka ma śmieszną pojemność 355 ml., ale to tylko szczegół, do którego zdążyłem już przywyknąć. Tak się pije w Ameryce. Można by pomyśleć, że dla smaku, a nie dla bani. Ale tak na prawdę nie wiem, skąd zamiłowanie do małych buteleczek piwa, przy jednoczesnym uwielbieniu 8 litrowych pepsi i 3 kg hamburgerów.

Po przelaniu do szklanki ukazuje się nam piękny czarny kolor, który dopiero pod światło ukazuje ciemno wiśniowe refleksy. Black jack zwieńczony jest beżową, niewysoką pianką, która szybko znika. Piwo ma bardzo mocny, przyjemny zapach - wyraźna kawa i paloność, delikatne owoce. Smak złożony, na początek mocna słodowość, czekolada. Przechodzi w wytrawność, coraz bardziej czuć goryczkę chmielu. Jak dla mnie bardzo przyjemne. Wchodzi gładko. Lubię stouty i nasze portery, a ten wydaje się ciekawą wypadkową tego co znałem. Nie tak mocny jak bałtyckie, więc można by wypić kilka. Z chęcią czyniłbym to częściej. Może ktoś z naszych uwarzy takiego miłego porteru.