Jest takie piwo, które zna pewnie każda osoba na świecie i nie, nie jest to Budweiser, o którego nazwę od przeszło stu lat kłócą się Amerykanie z Czechami (zastanawiam się kiedy prezydent Czech okaże się być krwawym dyktatorem, którego należy obamić, przepraszam obalić, by zalać ten niewielki kraj asfaltem, obstawić Mac'ami i zabrać Bud'a), lecz Guinness. 

Najbardziej znany irlandzki produkt eksportowy. To czarne niczym najczarniejsza noc na Czarnym Lądzie piwo należy to piwnego stylu STOUT. Stout po naszemu to tęgi, solidny, mocny i takie właśnie ma być to piwo. Należy do tych trunków, o których na pewno nie można powiedzieć „złocisty”, bowiem nawet czarna dziura (z małej litery - puszczam oczko do miłośników piwa – nie chodzi mi bowiem o piwo warzone przez Pintę, jeno o obiekt astronomiczny tak ciężki, że przyciąga nawet światło) wypada przy nim tak blado, że dostaje rumieńców. Już kiedyś wspomniałem, że stout należy do piw górnej fermentacji, czyli Ale'i (czyt. ejli). Jest czarny jak smoła, gęsty jak smoła i gorzki jak smoła. A całkiem serio jest czarne, zwykle nieprzejrzyste choć całkiem klarowne. Co to znaczy? Jak sobie nim poruszamy w kufelku, to nie widzimy zmętnień (jak np. w pszeniczniakach), ale też nie widzimy nic innego. Naczynie ze stoutem ustawione pod światło padające z reflektorów i neonów w Las Vegas sprawia, że to miasto w stanie Nevada wygląda tak, jakby nastąpiła w im awaria zasilania. Stout, podobnie jak czarna dziura, nie przepuszcza światła. Gdy do tego dodamy ciemnożółtą, brunatną lub brązową pianę to oczom naszym ukaże się całkiem ciekawy zestaw kolorystyczny. Stout sprawia wrażenie gęstszego niż jest w rzeczywistości – chciałoby się nim uszczelnić dach, ale nie da rady.

W smaku jest bardzo wytrawny. Cierpki i gryzący. Pozostaje na języku i w gardle długo, perfidnie domagając się kolejnej porcji. Miałem okazję spróbować ostatnio kilku stoutów. Murphys'a w Bielsku Białej na rynku, Stouta z browaru Ciechan, Stouta z Browaru Południe i tego, który kompletnie mnie pozamiatał, czyli Wesołych Świąt (projektu Pinta). Czym jeszcze wyróżniają się te piwa? Smakiem palonego słodu z nutami czekoladowymi i posmakami kawowymi. Jeśli to nie brzmi ciekawie i kusząco, to przerzuć się drogi czytelniku raczej na mocne produkty winopodobne, jak klasyczny już Komandos.

Wesołych Świąt smakowało mi najbardziej, pomimo tego że zarzekałem się, że Murphys'a (lubię to!) nic nie zagnie. Jest to, wracający z piwnego niebytu, stout owsiany. Idealny na długie zimowe wieczory, kiedy to perfekcyjnie zastępuje kubek kakao czy czekolady. Na szczęście pozostałe polskie stouty są również bardzo dobre. Z czystym sumieniem zachęcam do skosztowania każdego.

A przy najbliższym napadzie natchnienia wrócę do Projektu Pinta, bo wiedz że coś się dzieje!

Święta minęły i w czaszy spieniły się tematy i pomysły. Urzekł mnie swą pełnią Bracki Grand Champion. Od czego by zacząć? Może od nazwy.

Dlaczego Grand Champion? Otóż od wielu lat, gdy dobiega końca wiosna, a wielkimi krokami zbliża się lato, na terenie browaru żywieckiego odbywa się, gromadzące tłumy entuzjastów, święto piwa - Festiwal Birofilów. Gwoździem programu jest konkurs na najlepszego piwowara domowego i jego dzieło. jest sporo kategorii odpowiadających piwnym stylom warzenia. Zawsze wybierany jest ten jeden najlepszy smak i - uwaga, uwaga - od 3 lat zwycięzca ma możliwość uwarzyć swojego Grand Championa w brackim browarze zamkowym w Cieszynie (ten browar to temat na osobny wpis) i w specjalnej edycji piwo to wchodzi na rynek w grudniu. Do tej pory mieliśmy więc okazję kosztować tak pysznych piw jak Bracki Koźlak (2009) oraz Brackie Pale Ale belgijskie(2010). O tym dlaczego tegoroczny Grand Champion nazywa się tak, a jego nazwa nie odnosi się - jak w poprzednich latach - do nazwy stylu warzenia w drugim (równie ciekawym akapicie). Dla mnie atrakcją jest aleja piw świata, gdzie można spróbować, degustować ok. 200 piw z całego (nie bez przesady) świata, a następnie kupić najsmaczniejsze na wynos. Spieszyć trzeba się.

Piwo Grand Champion jest piwem kolońskim, a właściwie, by być precyzyjnym, jest uwarzone w stylu kolońskim, ale za takie uważane być nie może. Dlaczego? - zapytasz. Otóż piwo kolońskie ("Kölsch") jest produktem regionalnym chronionym prawnie przez Unię Europejską i jako takie może być warzone jedynie w Kolonii (Dojczland). To tak samo jak z naszym Oscypkiem, który mogą robić nasi górale podhalańscy. Bracki Grand Champion jest więc takim scypkiem, niby oscypek, ale nie oscypek. Piwo kolońskie jest warzone zgodnie z niemieckim prawem czystości (brzmi to trochę jak wymysły Adolfa) - szesnastowiecznej normy browarniczej nakazującej warzyć złocisty trunek używając do tego jedynie wody, chmielu i słodu jęczmiennego (dziś mniej restrykcyjnie dopuszcza się inne słody), tak by dbać o wysoką jakość piwa i nie bełtać go plugawymi dodatkami. Piwo kolońskie pije się ze specjalnych szklaneczek ("Stange", sztangietki) z cieniuteńkiego szkła, o pojemności 200 ml., które to zapobiegają ogrzewaniu się piwa od dłoni.

Bracki "Kölsch" jest więc piwem górnej fermentacji, jasnym i bardzo klarownym. Zwykle tak jasne piwa smakują mi nijak, nieciekawie, bezpłodnie (z wyjątkiem rzecz jasna kuszących kwiatami i owocami Witbier'ów zwanych też Blanche'ami). A tu zaskoczenie!! Piwo jest przepyszne. Smak tak wyraźny, goryczkowy, pełny. Z każdym kolejnym łykiem czuć go tak samo, nawet łyk ostatni przepełniony jest tym samym uniesieniem co łyk pierwszy. Subtelny i przyjemny od początku do końca.

Pochodzące z brytyjskiego browaru Belhaven piwo Scottish Ale samą swoją nazwą deklaruje przynależność do określonego stylu warzenia piwa. Dostrzegam w sobie znaczne tendencje do uogólniania i tu także zmuszon jestem takowoż postąpić. Najważniejszym podziałem piw produkowanych jest podział zgodnie z temperaturą w jakiej pracują drożdże. I tak mamy Lagery – czyli piwa fermentacji dolnej; Lambic'i – piwa fermentacji spontanicznej (lub dzikiej jak kto woli) i Ale – tu zachodzi fermentacja górna. Jak już kiedyś wspominałem fermentacja górna oznacza ni mniej ni więcej tylko to ta, która zachodzi w wysokich temperaturach, a drożdże osadzają się na górze brzeczki. Oferta piw na całym świecie jest niezwykle zróżnicowana i czasem trudno sztywno przydzielić piwo do określonego gatunku czy stylu. Dziś otworzyłem piwo, które jednak zakwalifikować dosyć łatwo. Stylów Ale jest bardzo wiele – nie wypiję dziś jednak ale brytyjskiego, brązowego, india pale, barleywine, ale belgijskiego, kolońskiego, pszenicznego, stouta, portera, blanche'a, żadnej z licznych odmian amerykańskiego ale ani nawet rodzimego grodziskiego, ale...

 

Szkockie Ale – nie dość, że od razu wiem, ze jest to piwo górnej fermentacji, to jeszcze dowiaduję się, że jest ono charakterystyczne dla tego surowego kraju. Piwo to zawiera 5,2% alkoholu, co pozwoliło mi zidentyfikować go jako Scottish Export 80 (są jeszcze Scottish Light 60, Scottish Heavy 70 i Wee Heavy). Cyfra po typie Ale'a odnosi się do tradycyjnego dziewiętnastowiecznego podziału szkockich ale'i i oznacza cenę w szylingach za beczkę piwa. Im więcej alkoholu zawiera szkocki ale, tym jest droższy.

Do rzeczy. Piwo ma interesujący i bardzo rzadko spotykany u nas kolor ciemnej miedzi/rubinu. Jest bardzo klarowne i fajnie wysycone – ani za dużo tego gazu, ani za mało. O szok może przyprawić za to całkowicie biała butelka. Kojarzy się z jakimś fatalnym eksportowym browarem z wielkiego koncernu. Piwo ma być w butelce ciemnej i basta. Dlaczego? Otóż kolor butelki w istotny sposób wpływa na trwałość trunku znajdującego się w niej. Kolor biały najgorzej konserwuje i chroni złocisty napój przed wpływem szkodliwych promieni słonecznych. Piwo ma bardzo ciekawy zapach. Czuć, że będzie gorzkie. Zapach ten poinformował mój nos, że użyto to jego produkcji słodu wędzonego. Goryczka w smaku daje się mocno odczuć i jest to odczucie bardzo przyjemne, bo piwo jest gorzkie, ale tak właśnie jak powinno. W ogóle nie narzuca się – tak charakterystyczny dla piw naszych – smak alkoholu, piwko się kończy, a jego nie czuć.Chętnie napiję się go jeszcze kiedyś i żałuję, że nie kupiłem dwóch.

Pamiętam dokładnie kiedy spotkałem się po raz pierwszy z Koźlakiem. Kolega Szymon będąc na zakupach we francuskim sklepie wielkopowierzchniowym z ptakiem w logo spostrzegł na półce piwo, które przypomniało mu o mnie i tak oto zakupił je, a ja stałem się obdarowanym. Bohaterem tej pierwszej jakże szlachetnej paczki było piwo Koźlak z browaru Amber. Dlaczego piwo to zostało skojarzone ze mną? A to za sprawą srogiej i mrocznej kozy, której rycina zdobiła posępną butelkę trunku. Brakowało tylko pentagramu. Do dziś w mojej opinii uchodzi za jedną z najmroczniejszych butelek (etykiet), zostawiając daaaaleko w tyle belgijskiego Lucyfera i Satana.

Wtedy jeszcze nie wiedziałem, że ten Koźlak oznacza nie tyle nazwę tego piwa, co nazwę całego typu piw. Koźlak zwany też Bock'iem (z niemieckiego Bock to Kozioł) to rodzaj mocnego piwa warzonego ze słodu jęczmiennego, najczęściej przy użyciu drożdży dolnej fermentacji. Zawiera min. 16% ekstraktu oraz min. 6% alkoholu. Fermentuje i leżakuje dłużej niż inne piwa, nawet do 18 tygodni – to za wszystko-pedią. Piwa te nazwę swą wzięły od niemieckiego miasta handlowego Einbeck – ot ciekawostka.

Od tamtego czasu minęło wiele warek i miałem okazję wypić niejednego Koźlaka, niejednego typu. Spróbowałem Koźlaka Majowego, Koźlaka Lodowego (Weizen Eisbock z browaru Aventinus mieści się spokojnie w dwójce najlepszych piw jakie dane mi było pic), DoppelBocka, czyli Koźlaka Dubletowego (niesamowitą edycję tegoż wypuścił Bracki Browar Zamkowy w 2009). Koźlaki uważam dziś za jedne z ulubionych piw. Ze względu na dużą zawartość ekstraktu są bardzo charakterne, mają moc wysyłania na orbitę, z której nie chcę wracać do świata piw jasnych, pilsnerów czy innych zapełniaczy półek sklepów osiedlowych. Idealnie sprawdzają się na wieczory, gdy noga opatulona gipsem odciska ciężkie piętno na prześcieradle.

Takowoż sięgnąłem po zakupionego niedawno Ciemnego Koźlaka (Bock Dunkel) z niemieckiego browaru Engel. Na etykiecie zobaczyłem rozkraczonego kozła, o spojrzeniu mętnym, wskazującym na uprzednie co nieco, które potwierdza kufel trzymany przez zwierza. Urocze! Jako że Engel to po naszemu anioł, to na zakrętce (tak, metalowej zakrętce – nie ma kapsla) widnieje anioł – żeby nie było – z kuflem. Estetyczne, eleganckie, pomysłowe.

Piwo jest pyszne, delikatne połączenie nut gorzkich i słodkich (karmel) kazało mi co chwila moczyć usta i upewniać się co do smaku - zaskakuje zmiennością. Chociaż nalałem ponad dziesięć minut temu, to na wierzchu utrzymuje się warstwa beżowej pianki. A jak mawiał Paulo Coelho trwała piana to dobra piana. Również kolor należy do moich ulubionych – najlepiej można go porównać do bardzo mocno zaparzonej czarnej herbaty, wpada w brunatny. Mimo że ciemne, to bardzo klarowne. Słabo nasycone, co w moim odczuciu jest zaletą. Na pewno lżejsze od wspomnianego Koźlaka amberowego i na dzień dzisiejszy dla mnie bardziej do przyjęcia. Tolerancja spadła od czasu studiów i dwa ElgelBocki mnie nie rozwalą a dwa AmberBocki pewnie tak. 

Z racji lekkości polecam do spróbowania każdemu!! Idealne na początek przygody z piwami nietypowymi.